ในยุคที่โลกกำลังเผชิญกับวิกฤตพลังงานและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การค้นหาแหล่งพลังงานทดแทนที่มีประสิทธิภาพจึงเป็นเรื่องเร่งด่วน โซลาร์เซลล์เป็นหนึ่งในทางเลือกที่ได้รับความนิยมมากขึ้นเรื่อยๆ แต่ข้อจำกัดด้านพื้นที่ติดตั้งทำให้หลายคนยังคงลังเลที่จะลงทุนติดตั้งโซลาร์เซลล์กัน ล่าสุด ได้มีการคิดค้น นวัตกรรมใหม่ “แผงโซลาร์เซลล์แบบโปร่งใส” ซึ่งได้เข้ามาเปลี่ยนเกมการใช้พลังงานแสงอาทิตย์ในเขตเมือง ด้วยการผสมผสานเทคโนโลยีการผลิตไฟฟ้าเข้ากับกระจกหน้าต่างอาคาร ทำให้สามารถใช้พื้นที่ที่มีอยู่เดิมให้เกิดประโยชน์สูงสุด

เทคโนโลยีนี้ไม่เพียงแต่ช่วยผลิตไฟฟ้า แต่ยังคงความสวยงามของอาคารและทัศนียภาพไว้ได้อย่างสมบูรณ์ นับเป็นการปฏิวัติวงการพลังงานสะอาดที่ตอบโจทย์ทั้งด้านประโยชน์ใช้สอยและความสวยงาม เหมาะสำหรับอาคารสมัยใหม่ที่ต้องการประหยัดพลังงานและเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมในบทความนี้ เราจะพาคุณไปทำความรู้จักกับนวัตกรรมที่กำลังเปลี่ยนโฉมหน้าของการใช้พลังงานแสงอาทิตย์ในเมือง พร้อมทั้งข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับประสิทธิภาพและการประยุกต์ใช้งานจริงจากทั่วโลก

รู้จักหน้าต่างโซลาร์เซลล์แบบโปร่งใส

หน้าต่างโซลาร์เซลล์แบบโปร่งใส เป็นนวัตกรรมที่ผสมผสานเทคโนโลยีการผลิตไฟฟ้าเข้ากับกระจกหน้าต่างทั่วไป โดยใช้เทคโนโลยีพิเศษที่เรียกว่า TLSC (Transparent Luminescent Solar Concentrator) ที่สามารถดูดซับพลังงานจากรังสีอัลตราไวโอเลตและอินฟราเรดซึ่งมองไม่เห็นด้วยตาเปล่า ในขณะที่ยอมให้แสงที่มองเห็นได้ผ่านเข้ามาในอาคารหรือบ้านได้

นวัตกรรมนี้ถูกพัฒนาขึ้นครั้งแรกที่มหาวิทยาลัยมิชิแกนในปี 2014 และได้รับการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง ปัจจุบันมีการนำไปใช้งานจริงในหลายโครงการ เช่น SwissTech Convention Center และ Copenhagen International School ที่ติดตั้งแผงกว่า 12,000 แผ่น สามารถผลิตไฟฟ้าได้ 300 เมกะวัตต์ชั่วโมงต่อปี นอกจากการผลิตไฟฟ้าแล้ว หน้าต่างโซลาร์เซลล์แบบโปร่งใสยังช่วยควบคุมความร้อนที่เข้าสู่อาคาร ทำให้ประหยัดพลังงานจากเครื่องปรับอากาศได้อีกทางหนึ่ง นับเป็นนวัตกรรมที่มีศักยภาพสูงในการปฏิวัติวงการพลังงานทดแทนและการออกแบบอาคารในอนาคต

หน้าต่างโซลาร์เซลล์แบบโปร่งใส ผลิตมาจากอะไร

หน้าต่างโซลาร์เซลล์แบบโปร่งใสผลิตจากกระจกพิเศษที่เคลือบด้วยสารหลายชั้น โดยชั้นหลักประกอบด้วยอินเดียมทินออกไซด์ (ITO) ที่ทำหน้าที่เป็นอิเล็กโทรดโปร่งใส และทังสเตนไดซัลไฟด์ (WS2) เป็นชั้นที่ทำปฏิกิริยากับแสง นอกจากนี้ยังมีการใช้เทคโนโลยีเซลล์ Grätzel ที่ใช้สีย้อมไวแสง (DSCs) เคลือบบนเซมิคอนดักเตอร์ ร่วมกับการเคลือบด้วยสารพิเศษที่ประกอบด้วยโมเลกุลที่ไวต่อแสง ซึ่งสามารถเปลี่ยนพลังงานแสงให้เป็นกระแสไฟฟ้า

ส่วนประกอบสำคัญอีกอย่างคือกระจกพื้นฐานที่ต้องมีคุณสมบัติพิเศษ เช่น มีการส่งผ่านแสงที่ดีและมีความเสถียรสูง เพื่อให้สามารถทนต่อสภาพแวดล้อมที่มีอุณหภูมิสูงและแสงแดดจัดได้เป็นเวลานาน

หลักการทำงานของหน้าต่างโซลาร์เซลล์แบบโปร่งใส

หลักการทำงานของหน้าต่างโซลาร์เซลล์แบบโปร่งใสเป็นการผสมผสานเทคโนโลยีที่ซับซ้อนแต่มีประสิทธิภาพสูง ตัวอย่างเช่น เทคโนโลยี Transparent Luminescent Solar Concentrator เป็นนวัตกรรมที่ใช้สารเคลือบพิเศษที่ประกอบด้วยเกลืออินทรีย์ ซึ่งถูกออกแบบให้ดูดซับเฉพาะรังสีอัลตราไวโอเลตและอินฟราเรด โดยปล่อยให้แสงที่มองเห็นผ่านได้ และ เทคโนโลยีเซลล์ Grätzel เป็นเซลล์แสงอาทิตย์ที่ใช้สีย้อมไวแสง (DSCs) เคลือบบนเซมิคอนดักเตอร์ สามารถผลิตไฟฟ้าได้แม้ในสภาวะแสงน้อย มีประสิทธิภาพการแปลงพลังงานสูงถึง 15% เมื่อได้รับแสงแดดโดยตรง และมากกว่า 30% ในสภาพแสงโดยรอบ โดยหลักการทำงานของหน้าต่างโซลาร์เซลล์แบบโปร่งใส สรุปได้ดังนี้

1.กระบวนการดูดซับแสง

หน้าต่างโซลาร์เซลล์แบบโปร่งใสทำงานโดยใช้หลักการเลือกดูดซับคลื่นแสงเฉพาะช่วง โดยจะดูดซับรังสีอัลตราไวโอเลตและอินฟราเรดที่มองไม่เห็นด้วยตาเปล่า ในขณะที่ปล่อยให้แสงที่มองเห็นได้ผ่านเข้ามาในอาคาร ทำให้ยังคงความโปร่งใสไว้ได้

2.การแปลงพลังงาน

เมื่อรังสีที่ถูกดูดซับกระทบกับชั้นสารไวแสง จะเกิดการกระตุ้นอิเล็กตรอนในโมเลกุลของสารเคลือบพิเศษ ทำให้เกิดการเคลื่อนที่ของอิเล็กตรอนผ่านชั้นเซมิคอนดักเตอร์ไปยังขั้วไฟฟ้า ก่อให้เกิดกระแสไฟฟ้าที่สามารถนำไปใช้งานได้

3.ระบบควบคุมความร้อน

นอกจากการผลิตไฟฟ้า การดูดซับรังสีอินฟราเรดยังช่วยลดความร้อนที่จะเข้าสู่อาคาร ทำให้ลดภาระการทำงานของเครื่องปรับอากาศ และประหยัดพลังงานในการทำความเย็น พร้อมช่วยรักษาอุณหภูมิภายในอาคารให้คงที่

4.การจัดเก็บและส่งจ่ายพลังงาน

ไฟฟ้าที่ผลิตได้จะถูกส่งไปยังระบบแปลงกระแสไฟฟ้าและแบตเตอรี่สำรอง เพื่อแปลงเป็นไฟฟ้ากระแสสลับที่ใช้ในอาคาร รวมถึงการเก็บสะสมพลังงานไว้ใช้ในเวลาที่ไม่มีแสงแดด และจะพลังงานส่งกลับเข้าระบบสายส่งหลักในกรณีที่ผลิตได้เกินความต้องการ

หน้าต่างโซลาร์เซลล์แบบโปร่งใสกับเทคโนโลยีที่ใช้

การพัฒนาหน้าต่างโซลาร์เซลล์แบบโปร่งใสเป็นการผสมผสานเทคโนโลยีขั้นสูงหลายด้านเข้าด้วยกัน โดยมีเทคโนโลยีหลักที่สำคัญคือ TLSC (Transparent Luminescent Solar Concentrator) ที่ใช้สารเคลือบพิเศษในการดูดซับพลังงานแสงอาทิตย์ ร่วมกับเทคโนโลยีเซลล์ Grätzel ที่ใช้สีย้อมไวแสงในการเปลี่ยนพลังงานแสงเป็นไฟฟ้า การทำงานร่วมกันของเทคโนโลยีเหล่านี้ทำให้ได้หน้าต่างที่โปร่งใสและสามารถผลิตไฟฟ้าได้อย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งนับเป็นนวัตกรรมที่มีความสำคัญต่อการพัฒนาอาคารประหยัดพลังงานในอนาคต

เทคโนโลยี TLSC
เทคโนโลยี Transparent Luminescent Solar Concentrator เป็นนวัตกรรมที่ใช้สารเคลือบพิเศษที่ประกอบด้วยเกลืออินทรีย์ ซึ่งถูกออกแบบให้ดูดซับเฉพาะรังสีอัลตราไวโอเลตและอินฟราเรด โดยปล่อยให้แสงที่มองเห็นผ่านได้

โครงสร้างและวัสดุที่ใช้

ชั้นวัสดุหลัก

  • อินเดียมทินออกไซด์ (ITO) ทำหน้าที่เป็นขั้วไฟฟ้าโปร่งใส
  • ทังสเตนไดซัลไฟด์ (WS2) เป็นชั้นที่ทำปฏิกิริยากับแสง
  • เซมิคอนดักเตอร์พิเศษที่เคลือบระหว่างแผ่นกระจก

เทคโนโลยีเซลล์ Grätzel
เป็นเซลล์แสงอาทิตย์ที่ใช้สีย้อมไวแสง (DSCs) เคลือบบนเซมิคอนดักเตอร์ สามารถผลิตไฟฟ้าได้แม้ในสภาวะแสงน้อย มีประสิทธิภาพการแปลงพลังงานสูงถึง:

  • 15% เมื่อได้รับแสงแดดโดยตรง
  • มากกว่า 30% ในสภาพแสงโดยรอบ

ประสิทธิภาพการทำงาน

เทคโนโลยีเหล่านี้ทำให้แผงโซลาร์เซลล์แบบโปร่งใสมีคุณสมบัติพิเศษ:

  • มีความโปร่งใสสูงถึง 79%
  • สามารถติดตั้งในแนวตั้งได้โดยไม่ต้องคำนึงถึงมุม
  • มีความยืดหยุ่นและสามารถผลิตได้ในหลากหลายสี

หน้าต่างโซลาร์เซลล์แบบโปร่งใส มีใช้ในสถานที่สำคัญที่ไหนบ้าง

ปัจจุบันมีการนำหน้าต่างโซลาร์เซลล์แบบโปร่งใสไปใช้งานในหลายโครงการสำคัญทั่วโลก เริ่มจากในยุโรป โครงการที่โดดเด่นที่สุดคือ Copenhagen International School ในเดนมาร์ก ที่ติดตั้งแผงโซลาร์เซลล์แบบโปร่งใสกว่า 12,000 แผง สามารถผลิตไฟฟ้าได้ถึง 200 เมกะวัตต์ต่อปี ซึ่งมากกว่าครึ่งของความต้องการใช้พลังงานทั้งหมดของโรงเรียน บริษัท Physee จากเนเธอร์แลนด์กำลังขยายการติดตั้ง SmartWindows จำนวน 15,000 ชุดในอาคารสำนักงานทั่วยุโรป ระบบนี้ไม่เพียงผลิตไฟฟ้า แต่ยังมีเซ็นเซอร์ที่ช่วยจัดการการใช้พลังงานของอาคาร คาดว่าจะช่วยลดค่าใช้จ่ายด้านพลังงานได้ถึง 30%

สำหรับในอเมริกา บริษัท Ubiquitous Energy ในแคลิฟอร์เนียกำลังเตรียมผลิตหน้าต่างโซลาร์เซลล์แบบโปร่งใสในเชิงพาณิชย์ โดยมีเป้าหมายที่จะเปลี่ยนตึกระฟ้าให้กลายเป็น “ฟาร์มพลังงานแสงอาทิตย์แนวตั้ง” จากการประเมินพบว่าในสหรัฐอเมริกามีพื้นที่กระจกที่สามารถติดตั้งหน้าต่างโซลาร์เซลล์ได้ถึง 5-7 พันล้านตารางเมตร หากมีการนำเทคโนโลยีนี้มาใช้อย่างแพร่หลาย จะสามารถตอบสนองความต้องการพลังงานได้ถึง 40% ของประเทศ และเมื่อรวมกับแผงโซลาร์เซลล์บนหลังคา อาจเพิ่มขึ้นเป็นเกือบ 100%

นอกจากนี้ในญี่ปุ่นก็มี บริษัท inQs Co., Ltd ได้พัฒนา SQPV glass ซึ่งเป็นโซลาร์เซลล์โปร่งใสรุ่นใหม่ที่สามารถผลิตพลังงานได้แม้อยู่ในอาคาร โดยได้มีการสาธิตการใช้งานในงาน CES2024 อีกด้วย

บทสรุป

หน้าต่างโซลาร์เซลล์แบบโปร่งใสเป็นนวัตกรรมที่กำลังเปลี่ยนโฉมหน้าของการใช้พลังงานแสงอาทิตย์ในเขตเมือง ด้วยความสามารถในการผลิตไฟฟ้าที่มีประสิทธิภาพสูงถึง 75% เมื่อเทียบกับแผงโซลาร์เซลล์ทั่วไป พร้อมทั้งคุณสมบัติในการควบคุมความร้อนและแสงที่เข้าสู่อาคาร ทำให้เทคโนโลยีนี้เป็นทางเลือกที่น่าสนใจสำหรับอาคารสมัยใหม่ที่ต้องการประหยัดพลังงานและเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ความสำเร็จของการใช้งานจริงในหลายโครงการทั่วโลกได้พิสูจน์ให้เห็นถึงศักยภาพของเทคโนโลยีนี้ในการเป็นส่วนสำคัญของการพัฒนาเมืองอัจฉริยะในอนาคต การลงทุนในหน้าต่างโซลาร์เซลล์แบบโปร่งใสจึงไม่เพียงแต่เป็นการประหยัดค่าใช้จ่ายในระยะยาว แต่ยังเป็นการร่วมสร้างอนาคตที่ยั่งยืนให้กับโลกของเราอีกด้วย

ในการเคลื่อนไหวเพื่อจัดการกับการจราจรที่ติดขัดและลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม รัฐบาลไทยได้เตรียมนโยบายการเก็บค่าธรรมเนียมการใช้ถนน ที่เรียกว่า “ค่าธรรมเนียมรถติด” หรือค่าธรรมเนียมการจราจร (Congestion Charge) เป็นหนึ่งในมาตรการของแผนปฏิบัติการขับเคลื่อนวาระแห่งชาติ “การแก้ไขปัญหามลพิษด้านฝุ่นละออง” ฉบับที่ 2 พ.ศ. 2568 – 2570 โดยการเรียกเก็บค่าธรรมเนียมจากผู้ขับขี่ที่ใช้ถนนบางเส้นทางในช่วงชั่วโมงเร่งด่วน ที่มีการจราจรหนาแน่น

ประโยชน์ต่อสิ่งแวดล้อม

  • ลดการจราจรติดขัด: การลดจำนวนการเดินทางที่ไม่จำเป็นและส่งเสริมการใช้วิธีการเดินทางทางเลือกช่วยลดจำนวนยานพาหนะบนถนน
  • ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก: การมียานพาหนะน้อยลงบนถนนหมายถึงการใช้เชื้อเพลิงน้อยลงและการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกและสารมลพิษอื่นๆ
  • ปรับปรุงคุณภาพอากาศ: การลดการปล่อยก๊าซทำให้คุณภาพอากาศดีขึ้น ซึ่งมีผลดีต่อสุขภาพของประชาชนและสิ่งแวดล้อม
  • ส่งเสริมการเดินทางที่ยั่งยืน: การทำให้การขับรถในช่วงเวลาที่มีการจราจรหนาแน่นมีค่าใช้จ่ายสูงขึ้นช่วยกระตุ้นให้ประชาชนใช้บริการขนส่งสาธารณะ จักรยาน หรือการเดินเท้า ส่งเสริมการพัฒนาเมืองที่ยั่งยืน

6 ย่าน คาดการณ์เป็นพื้นที่นำร่อง

จากการสำรวจปริมาณจราจร ในปี 2566 ช่วงเวลา 07.00-19.00 น. โดยเส้นทางที่สำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร (สนข.) ร่วมมือกับสำนักงานองค์กรความร่วมมือระหว่างประเทศของเยอรมัน (GIZ) ได้แก่

  • ทางแยก เพชรบุรี-ทองหล่อ (ช่วงถนนเพชรบุรี และ ทองหล่อ) มีปริมาณจราจร 60,112 คัน/วัน
  • ทางแยก สีลม-นราธิวาส (ช่วงถนน นราธิวาสราชนครินทร์ และ ถนนสีสม) มีปริมาณจราจร 62,453 คัน/วัน
  • ทางแยก สาทร-นราธิวาส (ช่วงถนน นราธิวาสราชนครินทร์ และ ถนนสาธร) มีปริมาณจราจร 83,368 คัน/วัน
  • ทางแยก ปทุมวัน (ช่วงถนนพญาไทและ ถนนพระรามที่ 1) มีปริมาณจราจร 62,453 คัน/วัน
  • ทางแยก ราชประสงค์ (ช่วงถนนราชดำริ ถนนพระราม 1 และถนนเพลินจิต) มีปริมาณจราจร 56,235 คัน/วัน
  • ทางแยกประตูน้ำ (ช่วงถนนราชดำริ ถนนราชปรารถ และถนนเพชรบุรี) มีปริมาณจราจร 68,473 คัน/วัน)

ค่าธรรมเนียมเพิ่มขึ้นทุก 5 ปี

นายสุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม เผยว่า เบื้องต้นจัดเก็บค่าธรรมเนียมในอัตราเพิ่มขึ้นทุก 5 ปี เช่น 5 ปีแรกจัดเก็บคันละ 40 – 50 บาท หลังจากนั้นจะจัดเก็บคันละ 80 บาท เป็นต้น

คาดว่าจะเก็บได้กว่า 1 หมื่นล้านบาทต่อปี หลังจากนั้นกระทรวงคมนาคม จะนำรายได้เข้ากองทุนโครงสร้างพื้นฐาน (Infrastructure Fund) เพื่อซื้อคืนรถไฟฟ้าจากเอกชน และปรับราคาค่าโดยสารรถไฟฟ้าให้เหลือ 20 บาทตลอดสาย ลดค่าครองชีพในการเดินทางให้ประชาชน

ตัวอย่างความสำเร็จต่างประเทศ

มีเมืองหลายแห่งทั่วโลกที่ได้นำรูปแบบภาษีรถติดมาใช้และประสบความสำเร็จในการลดการจราจรติดขัดและปรับปรุงคุณภาพอากาศ ประเทศไทยสามารถเรียนรู้จากการนำรูปแบบภาษีการจราจรมาใช้ในเมืองอื่นๆ ที่ประสบความสำเร็จ

  • ลอนดอน สหราชอาณาจักร : ลอนดอนเริ่มเก็บค่าธรรมเนียมการจราจรในปี 2003 ระบบนี้ช่วยลดการจราจรในใจกลางเมืองได้อย่างมีนัยสำคัญและสร้างรายได้ที่นำไปใช้ในการพัฒนาการขนส่งสาธารณะ ลดการจราจรลง 15% ในเขตที่เรียกเก็บค่าธรรมเนียม สร้างรายได้ 1.2 พันล้านปอนด์ ภายในปี 2013 ลดการปล่อย CO2 ลง 16% ในเขตนั้น
  • สิงคโปร์: สิงคโปร์เป็นหนึ่งในเมืองแรก ๆ ที่นำการเก็บค่าธรรมเนียมการจราจรมาใช้ในปี 1975 ระบบนี้ได้รับการปรับปรุงเรื่อยมาและยังคงมีประสิทธิภาพในการจัดการการจราจรและลดการปล่อยก๊าซ ลดการจราจรติดขัดอย่างมีนัยสำคัญ สร้างรายได้ 40-50 ล้านดอลลาร์สิงคโปร์ต่อปี ปรับปรุงคุณภาพอากาศและลดมลพิษได้ดีขึ้น
  • สตอกโฮล์ม ประเทศสวีเดน : สตอกโฮล์มเริ่มเก็บภาษีการจราจรในปี 2006 ซึ่งนำไปสู่การลดการจราจรติดขัดและปรับปรุงคุณภาพอากาศอย่างมีนัยสำคัญ ลดการจราจรลง 20% ในเขตเมือง เพิ่มการใช้ขนส่งสาธารณะขึ้น 5% ลดมลพิษและปรับปรุงคุณภาพอากาศสิ
  • มิลาน ประเทศอิตาลี : มิลานเริ่มเก็บค่าธรรมเนียมการจราจรในปี 2012 เพื่อต่อสู้กับมลพิษทางอากาศและการจราจรติดขัด ระบบนี้ประสบความสำเร็จในการลดจำนวนยานพาหนะในใจกลางเมือง ลดการจราจรลง 12% ในเขตที่เรียกเก็บค่าธรรมเนียม เพิ่มการใช้ขนส่งสาธารณะขึ้น 48% ลดการปล่อย CO2 ลง 15% ในเขตนั้น
  • นครนิวยอร์ก, สหรัฐอเมริกา เริ่มใช้งาน 5 มกราคม 2025 ลดการจราจรลง 17% ในเขตเก็บค่าธรรมเนียม สร้างรายได้ 15 พันล้านดอลลาร์ในช่วงสี่ปีแรก

อย่างไรก็ตาม ประธานาธิบดีทรัมป์ได้วางแผนที่จะบังคับให้รัฐนิวยอร์ก “ยกเลิก” การจัดเก็บค่าธรรมเนียมรถติดในแมนฮัตตัน

การเตรียมตัวของประเทศไทย

ประเทศไทยกำลังพิจารณาการนำภาษีการจราจรมาใช้เพื่อแก้ไขปัญหาการจราจรติดขัดและมลพิษทางอากาศในกรุงเทพฯ สิ่งที่ควรเตรียมพร้อม

  • การสร้างความตระหนักและการสนับสนุนจากประชาชน : การให้ความรู้แก่ประชาชนเกี่ยวกับประโยชน์ของการเก็บค่าธรรมเนียมการจราจรและการสนับสนุนจากประชาชนเป็นสิ่งสำคัญ การสื่อสารที่ชัดเจนและโปร่งใสเกี่ยวกับวิธีการใช้รายได้จะช่วยสร้างความเชื่อมั่นในประชาชน
  • การลงทุนในระบบขนส่งสาธารณะ : รายได้จากการเก็บค่าธรรมเนียมควรถูกนำไปใช้ในการพัฒนาระบบขนส่งสาธารณะให้เป็นทางเลือกที่มีประสิทธิภาพและดึงดูดใจ
  • การดำเนินการเป็นขั้นตอน : การดำเนินการเก็บค่าธรรมเนียมการจราจรในช่วงเวลาที่กำหนดและเริ่มจากพื้นที่เฉพาะสามารถช่วยให้การเปลี่ยนแปลงง่ายขึ้นและปรับปรุงได้ตามคำติชมและข้อมูล
  • การเฝ้าติดตามและประเมินผล : การเฝ้าติดตามและประเมินผลระบบการเก็บค่าธรรมเนียมการจราจรอย่างต่อเนื่องเป็นสิ่งสำคัญเพื่อให้แน่ใจว่าระบบมีประสิทธิภาพและสามารถปรับปรุงได้ตามความจำเป็น

นโยบายภาษีรถติดเหล่านี้ไม่เพียงแต่ช่วยลดการจราจรติดขัด แต่ยังส่งผลดีต่อสิ่งแวดล้อมและสร้างรายได้สำหรับการปรับปรุงขนส่งสาธารณะอย่างมีนัยสำคัญ

Source : กรุงเทพธุรกิจ

คณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน (กกพ.) เปิดรับซื้อไฟฟ้าระยะสั้นเพื่อรองรับสถานการณ์ฉุกเฉินด้านพลังงาน สำหรับผู้ผลิตไฟฟ้าที่ไม่มีสัญญาซื้อขายไฟฟ้ากับการไฟฟ้า โดยก่อนหน้านี้ได้เปิดรับซื้อกลุ่มที่มีสัญญาซื้อขายไฟฟ้าไปแล้ว โดยกำหนดระยะเวลาขายไฟฟ้า 2 ปี ตั้งแต่ปี 2568-2569 สิ้นสุด ณ วันที่ 31 ธ.ค. 2569 เหตุค่าไฟฟ้าไม่แพง ช่วยลดนำเข้าก๊าซ LNG ในการผลิตไฟฟ้าลงได้

ผู้สื่อข่าวศูนย์ข่าวพลังงาน (Energy News Center- ENC) รายงานว่า หลังจากที่คณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน (กกพ.) ได้ประกาศ “รับซื้อไฟฟ้าระยะสั้นเพื่อรองรับสถานการณ์ฉุกเฉินด้านพลังงาน จากผู้ผลิตไฟฟ้าที่มีสัญญาซื้อขายไฟฟ้ากับการไฟฟ้า” เมื่อวันที่ 16 ม.ค. 2568 ที่ผ่านมาแล้วนั้น ล่าสุดทาง กกพ. ยังได้ประกาศ “รับซื้อไฟฟ้าระยะสั้นเพื่อรองรับสถานการณ์ฉุกเฉินด้านพลังงาน สำหรับผู้ผลิตไฟฟ้าที่ไม่มีสัญญาซื้อขายไฟฟ้ากับการไฟฟ้า” อีกด้วย

ทั้งนี้ประกาศดังกล่าวเป็นไปตามมติคณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติ (กพช.) เมื่อวันที่ 25 ธ.ค. 2567 ที่มีมติให้ขยายมาตรการรับซื้อไฟฟ้าจากพลังงานทดแทนส่วนเพิ่มจากปี 2567 ออกไปอีกเป็นระยะเวลา 2 ปี โดยรับซื้อตั้งแต่ปี 2568-2569 สิ้นสุด ณ วันที่ 31 ธ.ค. 2569

ส่วนสาระสำคัญของประกาศดังกล่าวระบุว่า การทำสัญญาจะเป็นรูปแบบไม่บังคับปริมาณซื้อขายไฟฟ้า (Non-Firm) และต้องมีความพร้อมจ่ายไฟฟ้าภายในปี 2569 ซึ่งหากพบข้อจำกัดด้านศักยภาพระบบโครงข่ายไฟฟ้า (Grid Capacity) การไฟฟ้าสามารถบอกเลิกสัญญาซื้อขายไฟฟ้าได้ และให้การไฟฟ้าสงวนสิทธิ์ในการยกเลิกหรือเปลี่ยนแปลงสัญญาซื้อขายไฟฟ้าที่ได้จัดหาไฟฟ้าตามประกาศนี้ อันเนื่องมาจากการเปลี่ยนแปลงนโยยายของภาครัฐ หรือ หมดความจำเป็น หรือเป็นภาระเกินควรแก่ผู้ใช้ไฟฟ้า หรือเหตุอื่นที่เกิดขึ้นจนทำให้ไม่สามารถดำเนินโครงการต่อไปได้ สำหรับอัตราการรับซื้อไฟฟ้าจะต้องไม่เกินกว่าอัตราการรับซื้อไฟฟ้าในสัญญาเดิม ยกเว้นกรณีโรงไฟฟ้าประเภทพลังงานแสงอาทิตย์ อัตรารับซื้อไฟฟ้าให้เป็นไปตามมติ กพช. คือ 1 บาทต่อหน่วย

สำหรับมติ กพช. เมื่อวันที่ 25 ธ.ค. 2567 กำหนดรายละเอียดไว้ดังนี้ กพช. มีมติให้ขยายมาตรการรับซื้อไฟฟ้าจากพลังงานทดแทนส่วนเพิ่ม โดยรับซื้อไฟฟ้าเพิ่มเติมจากผู้ผลิตไฟฟ้ารายเล็ก (SPP) และ ผู้ผลิตไฟฟ้าขนาดเล็กมาก (VSPP) จากสัญญาเดิมหรือนอกเหนือจากกลุ่มสัญญาเดิม โดยรับซื้อพลังงานไฟฟ้าเพิ่มเติมจากผู้ผลิตไฟฟ้าที่มีโรงไฟฟ้าอยู่แล้ว ไม่มีการลงทุนใหม่ และมีความพร้อมในการจำหน่ายไฟฟ้า ซึ่งระบบโครงข่ายไฟฟ้าของการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) และการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (PEA) หรือการไฟฟ้านครหลวง (กฟน.) สามารถรองรับได้ โดยรับซื้อตั้งแต่ปี 2568-2569 ไม่เกิน 2 ปี (สิ้นสุด 31 ธ.ค. 2569 ) ในรูปแบบไม่บังคับปริมาณซื้อขายไฟฟ้า (Non-Firm)
ส่วนอัตรารับซื้อไฟฟ้า เป็นดังนี้ เชื้อเพลิงชีวมวล ก๊าซชีวภาพ และขยะ รับซื้อ 2.20 บาทต่อหน่วย
พลังงานแสงอาทิตย์แบบติดตั้งบนหลังคา ,แบบติดตั้งบนพื้นดิน และแบบทุ่นลอยน้ำ รับซื้อ 1 บาทต่อหน่วย
และพลังงานลม รับซื้อ 0.50 บาทต่อหน่วย

ด้านความเป็นมาของมาตรการรับซื้อไฟฟ้าระยะสั้นเพื่อรองรับสถานการณ์ฉุกเฉินด้านพลังงานนั้น ย้อนกลับไปเมื่อปี 2565 เมื่อเกิดปัญหาวิกฤติราคาพลังงาน จากผลกระทบของสงครามระหว่างประเทศรัสเซียและยูเครน ประกอบกับเป็นช่วงที่แหล่งก๊าซธรรมชาติเอราวัณยังผลิตก๊าซฯ เข้าระบบไม่เต็มที่ตามสัญญา ทำให้ไทยได้รับผลกระทบด้านเชื้อเพลิงในการผลิตไฟฟ้าทั้งด้านราคาและปริมาณ ปัจจัยดังกล่าวส่งผลให้ คณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติ (กพช.) ในช่วงนั้นเห็นชอบตามที่กระทรวงพลังงานเสนอ ในการเปิดรับซื้อไฟฟ้าจากพลังงานทดแทนที่เหลือใช้ของผู้ประกอบการ เพื่อแก้ปัญหาการขาดแคลนก๊าซธรรมชาติในการผลิตไฟฟ้า และลดปัญหาการนำเข้าก๊าซธรรมชาติเหลว (LNG) ที่ช่วงนั้นมีราคาแพงมาก

จากนั้นคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน (กกพ.) ได้ออกประกาศโครงการ “รับซื้อไฟฟ้าระยะสั้นเพื่อรองรับสถานการณ์ฉุกเฉินด้านพลังงาน ทั้งจากผู้ผลิตไฟฟ้าพลังงานทดแทนที่มีสัญญาและไม่มีสัญญาซื้อขายไฟฟ้ากับการไฟฟ้า” ในปี 2565 ต่อมา กพช. ได้ขยายเวลาโครงการดังกล่าวต่อไปอีก ซึ่งจะสิ้นสุดในวันที่ 31 ธ.ค. 2567 นี้

โดยที่ผ่านมาผู้ผลิตไฟฟ้าพลังงานทดแทนที่มีสัญญาซื้อขายไฟฟ้ากับการไฟฟ้า ได้ขายไฟฟ้าเข้าระบบแล้ว 64 เมกะวัตต์ ตามข้อกำหนดราคารับซื้อไฟฟ้าดังนี้ เชื้อเพลิงชีวมวล ก๊าซชีวภาพและขยะ ตั้งราคารับซื้อไว้ที่ 2.20 บาทต่อหน่วย และโรงไฟฟ้าที่ไม่ใช้เชื้อเพลิงในการผลิตไฟฟ้า ได้แก่ ประเภทพลังงานแสงอาทิตย์แบบติดตั้งบนหลังคา แบบติดตั้งบนพื้นดิน แบบทุ่นลอยน้ำ และพลังงานลม กำหนดอัตรารับซื้อไว้ที่ 0.50 บาทต่อหน่วย ซึ่งอัตรารับซื้อไฟฟ้าส่วนเพิ่มนี้จะไม่เกินกว่าอัตรารับซื้อไฟฟ้าในสัญญาเดิม โดยสัญญาซื้อขายไฟฟ้า (PPA) จะเป็นแบบไม่บังคับปริมาณซื้อขายไฟฟ้า (Non-Firm)

ต่อมาคณะกรรมการบริหารนโยบายพลังงาน (กบง.) เมื่อวันที่ 25 ก.ย. 2567 ได้เห็นชอบตามที่กรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน (พพ.) เสนอต่ออายุโครงการดังกล่าวออกไปอีก 2 ปี ซึ่งจะเริ่มตั้งแต่ 1 ม.ค. 2568- 31 ธ.ค. 2569 โดยเพิ่มราคารับซื้อไฟฟ้าโซลาร์เซลล์จาก 50 สตางค์ต่อหน่วย เป็น 1 บาทต่อหน่วย โดยจะไม่มีการกำหนดปริมาณรับซื้อโดยรวมไว้ เพื่อจูงใจผู้ประกอบการโรงงาน และอาคารธุรกิจให้ร่วมขายไฟฟ้าเข้าระบบมากขึ้น

ทั้งนี้เนื่องจากทางกระทรวงพลังงานพิจารณาแล้วเห็นว่า แม้ปัจจุบันประเทศไทยไม่ได้อยู่ในช่วงของวิกฤติพลังงาน แต่โครงการดังกล่าวถือว่ามีประโยชน์ เนื่องจากราคารับซื้อไฟฟ้าไม่แพง ซึ่งจะมีส่วนช่วยลดค่าไฟฟ้าลงได้ และลดการนำเข้า LNG ลงได้ประมาณ 1 ลำเรือ หรือประมาณ 60,000 ตัน นอกจากนี้ได้สอบถามความเห็นผู้ผลิตไฟฟ้าพลังงานทดแทนก็พบว่า ยังมีความสนใจขายไฟฟ้าส่วนเกินดังกล่าวให้ภาครัฐเป็นจำนวนมาก ซึ่งคาดว่า 2 ปีจากนี้ น่าจะรับซื้อได้ประมาณเกือบ 100 เมกะวัตต์

Source : Energy News Center

สถานะเงินกองทุนน้ำมันฯ ล่าสุดยังคงติดลบ รวม -71,516 ล้านบาท นับเป็นการติดลบที่ลดลงต่อเนื่องและต่ำสุดในรอบ 2 ปีอีกครั้ง หลังกองทุนฯ เรียกเก็บเงินผู้ใช้น้ำมันทุกชนิดและ LPG ส่งเข้ากองทุนฯ ได้มากถึง 6,700 ล้านบาทต่อเดือน โดยเฉพาะผู้ใช้น้ำมันแก๊สโซฮอล์ 95 และ 91 ถูกเรียกเก็บถึง 4.60 บาทต่อลิตร ขณะที่ดีเซลเรียก 0.71 บาทต่อลิตร ด้านค่าการตลาดน้ำมันกลุ่มเบนซิน-แก๊สโซฮอล์ยังคงทรงตัวระดับสูง 3-4 บาทต่อลิตร และดีเซล 2.33 บาทต่อลิตร     

เงินกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงล่าสุด ( 2 ก.พ. 2568) ยังคงติดลบ แต่ติดลบลดลงเหลือ -71,516 ล้านบาท ซึ่งเป็นการติดลบต่ำสุดในรอบ 2 ปีอีกครั้ง (นับตั้งแต่ปี 2566) ซึ่งมาจากบัญชีน้ำมันติดลบรวม -25,024 ล้านบาท และมาจากบัญชีก๊าซหุงต้ม (LPG) ติดลบรวม -46,492 ล้านบาท

โดยปัจจุบันคณะกรรมการบริหารกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง (กบน.) กลับมาเรียกเก็บเงินจากผู้ใช้น้ำมันทุกชนิดส่งเข้ากองทุนฯ อีกครั้ง หลังจากเมื่อวันที่ 14 ม.ค. 2568 มีมติให้นำเงินไปชดเชยราคาดีเซล 0.50 บาทต่อลิตร โดยล่าสุด กบน. ได้เรียกเก็บเงินจากผู้ใช้น้ำมันแต่ละประเภท ดังนี้

ผู้ใช้น้ำมันเบนซิน ออกเทน 95 ส่งเข้ากองทุนฯ 10.68 บาทต่อลิตร, น้ำมันแก๊สโซฮอล์ 95 และ 91 ส่งเข้าถึง 4.60 บาทต่อลิตร, น้ำมันแก๊สโซฮอล์ E20 ส่งเข้า 2.61 บาทต่อลิตร, น้ำมันแก๊สโซฮอล์ E85 ส่งเข้า 1.16 บาทต่อลิตร, น้ำมันดีเซลและดีเซล B20 ส่งเข้า 0.71 บาทต่อลิตร และดีเซลเกรดพรีเมียม เรียกเก็บ 2.21 บาทต่อลิตร

ส่งผลให้กองทุนฯ มีเงินไหลเข้า 224.55 ล้านบาทต่อวัน หรือประมาณ 6,700 ล้านบาทต่อเดือน ซึ่งมาจากผู้ใช้น้ำมันรวม 213.39 ล้านบาท และมาจากการเรียกเก็บเงินผู้ใช้และผู้ผลิต LPG รวม 11.16 ล้านบาท ส่วนภาระหนี้เงินกู้โดยรวมยังเหลืออยู่อีก 104,083 ล้านบาท

สำหรับค่าการตลาดของผู้ค้าน้ำมัน ที่รายงานโดยสำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน (สนพ.) ณ วันที่ 6 ก.พ. 2568 เปลี่ยนแปลงดังนี้ ค่าการตลาดกลุ่มเบนซิน-แก๊สโซฮอล์ยังคงทรงตัวระดับสูง โดยน้ำมันเบนซินออกเทน 95 ถูกเรียกเก็บค่าการตลาด 4.32 บาทต่อลิตร, น้ำมันแก๊สโซฮอล์ 95 มีค่าการตลาดที่ 3.26 บาทต่อลิตร, น้ำมันแก๊สโซฮอล์ 91 อยู่ที่ 3.33 บาทต่อลิตร, น้ำมันแก๊สโซฮอล์ E20 อยู่ที่ 3.94 บาทต่อลิตร, น้ำมันแก๊สโซฮอล์ E85 อยู่ที่ 6.94 บาทต่อลิตร, ดีเซล อยู่ที่ 2.33 บาทต่อลิตร  โดยเฉลี่ยค่าการตลาดระหว่าง 1-6 ก.พ. 2568 อยู่ที่ 2.56 บาทต่อลิตร (จากค่าการตลาดที่เหมาะสมที่ 1.5-2 บาทต่อลิตร)

ส่วนสถานการณ์ราคาน้ำมันโลกล่าสุด ณ วันที่ 6 ก.พ. 2568 เวลาประมาณ 15.00 น. ราคาน้ำมันดิบดูไบอยู่ที่ระดับ 80.41 เหรียญสหรัฐฯต่อบาร์เรล ราคาไม่เปลี่ยนแปลง ส่วนน้ำมันดิบเวสต์เท็กซัส (WTI) อยู่ที่ 71.23 เหรียญสหรัฐฯต่อบาร์เรล เพิ่มขึ้น 0.20 เหรียญสหรัฐฯต่อบาร์เรล  และราคาน้ำมันดิบเบรนท์ (BRENT) อยู่ที่ 74.76 เหรียญสหรัฐฯต่อบาร์เรล เพิ่มขึ้น 0.15 เหรียญสหรัฐฯต่อบาร์เรล   

Source : Energy News Center

สำนักข่าวซินหัวรายงานจากกรุงปักกิ่ง ประเทศจีน เมื่อวันที่ 31 ม.ค. ว่า ภาคส่วนพลังงานหมุนเวียนของจีน มีกำลังการผลิตติดตั้งเพิ่ม 373 ล้านกิโลวัตต์ เมื่อปี 2567 เพิ่มขึ้น 23% เมื่อเทียบแบบปีต่อปี โดยพลังงานน้ำและพลังงานลมมีสัดส่วนเพิ่มขึ้น 13.78 ล้านกิโลวัตต์ และ 79.82 ล้านกิโลวัตต์ ตามลำดับ

ขณะที่พลังงานแสงอาทิตย์และพลังงานชีวมวลเพิ่มขึ้น 278 ล้านกิโลวัตต์ และ 1.85 ล้านกิโลวัตต์ ตามลำดับ ด้านกำลังการผลิตติดตั้งพลังงานหมุนเวียนสะสมของจีน สูงถึง 1,880 ล้านกิโลวัตต์ เมื่อปี 2567 เพิ่มขึ้น 25% จากปี 2566 แบ่งเป็นพลังงานน้ำ 436 ล้านกิโลวัตต์ พลังงานลม 521 ล้านกิโลวัตต์ พลังงานแสงอาทิตย์ 887 ล้านกิโลวัตต์ และพลังงานชีวมวล 46 ล้านกิโลวัตต์

ทั้งนี้ ปี 2567 นับเป็นปีที่สองติดต่อกัน ซึ่งกำลังการผลิตติดตั้งไฟฟ้าจากพลังงานหมุนเวียนของจีนมีสัดส่วนสูงกว่า 50% ของกำลังการผลิตติดตั้งทั้งหมดทั่วประเทศ หลังตัวเลขดังกล่าว ทะลุสัดส่วนครึ่งหนึ่งเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ เมื่อปี 2566

ขณะเดียวกัน การผลิตไฟฟ้าจากพลังงานหมุนเวียนของจีนในปี 2567 สูงถึง 3.46 ล้านล้านกิโลวัตต์-ชั่วโมง เพิ่มขึ้น 19% เมื่อเทียบแบบปีต่อปี และคิดเป็น 35% ของปริมาณไฟฟ้าที่ผลิตได้ทั้งหมดของประเทศ

ส่วนการผลิตไฟฟ้ารวมจากพลังงานลมและพลังงานแสงอาทิตย์ในปี 2567 อยู่ที่ 1.83 ล้านล้านกิโลวัตต์-ชั่วโมง เพิ่มขึ้น 27% จากปี 2566 โดยตัวเลขนี้เทียบเท่ากับการใช้ไฟฟ้าของภาคอุตสาหกรรมขั้นสูง เมื่อปี 2567 และสูงกว่าการใช้ไฟฟ้าภาคครัวเรือน ซึ่งอยู่ที่ 1.49 ล้านล้านกิโลวัตต์-ชั่วโมง

ปัจจุบัน จีนกำลังทำงานเพื่อบรรลุเป้าหมายคาร์บอนคู่ขนาน (dual carbon) ควบคู่ไปกับการเร่งพัฒนาเศรษฐกิจสีเขียว โดยมีพลังงานหมุนเวียนเป็นหนึ่งในแรงขับเคลื่อนที่สำคัญ.

ข้อมูล : XINHUA

เครดินภาพ : AFP

Source : เดลินิวส์